In plaats van te wachten tot het ‘moet’, besluit de familie het gesprek vroeg te openen. ‘Als je pas gaat nadenken over opvolging wanneer iemand uitvalt, ben je te laat’, zegt Thomas Fleuren. Samen met Maarten Engbers draagt hij de eindverantwoordelijkheid voor de Fleuren Groep en stuurt hij op de samenhang in de operatie. De overdracht wordt bewust gefaseerd ingericht, met eind 2022 als formele deadline.
Het proces start opvallend: niet met een grote familiesessie, maar met individuele gesprekken met alle mogelijke opvolgers. Ambities, competenties en verwachtingen worden één-op-één besproken en vastgelegd. Niet om te rangschikken, maar om te begrijpen wie waar het beste tot zijn recht komt, aldus Maarten, verantwoordelijk voor de financiële aansturing. ‘Iedereen kon tijdens die gesprekken uitspreken hoe hij de toekomst zag en welke rol hij daarin zelf wilde spelen.’
Tussenfase
Die aanpak blijkt rolconflicten achteraf te voorkomen. Acht familieleden zijn actief in het bedrijf, verspreid over handel, transport, kleindierverpakking, garagebedrijf en veehouderij. Dat Maarten en Thomas samen de eindverantwoordelijkheid dragen, vinden ze uiteraard iets om trots op te zijn. Maar ergens is het ook weer niet zo relevant, vertelt Thomas. ‘Wat de anderen doen is minstens zo belangrijk, misschien nog wel belangrijker. De operatie ís immers het bedrijf.’
Voordat de formele overdracht plaatsvindt, krijgt de vierde generatie al ruimte om te sturen, terwijl de derde generatie nog juridisch eindverantwoordelijk is. Die tussenfase van ‘droogzwemmen’ werkt, maar kent ook haar grenzen. ‘Op een gegeven moment moesten we overal handtekeningen ophalen’, zegt Thomas. ‘Dat was voor beide kanten niet werkbaar.’ Die constatering versnelt de besluitvorming. In 2022 gaan eigendom en zeggenschap in één keer over naar de vierde generatie: van zes broers naar acht neven. Zes oud-aandeelhouders stappen uit, met en zonder opvolging. Waar dit in veel families tot spanningen leidt, blijft het binnen Fleuren Groep opmerkelijk rustig. Maarten: ‘Je ziet vaak discussies over waardering of geld. Bij ons is dat goed gelopen.’ Dat betekent niet dat geld geen rol speelt. Een overdracht werkt immers alleen als uittredende aandeelhouders financieel privé los kunnen komen.
Keuzes maken
Dat de familie deze stap kan zetten, heeft ook te maken met de fase waarin het bedrijf zich bevindt. De vierde generatie is op dat moment al actief betrokken bij de dagelijkse aansturing. Thomas: ‘Doordat wij er al in zaten, konden we de overdracht en de besluitvorming goed werkbaar maken.’ Juist doordat de nieuwe generatie meedraait, ontstaat ruimte om tijdig zakelijke keuzes te maken over structuur, rollen en de inrichting van de organisatie, zonder dat de operatie stilvalt. De activiteiten en accenten kunnen in de loop van de tijd verschuiven, maar de kern van het bedrijf blijft intact. ‘Je kunt alleen veranderen als je ondertussen blijft doen waar je goed in bent.’
Die waarden blijken tot diep in de organisatie verankerd. Meerdere familieleden werken regelmatig mee op de werkvloer. ‘Dan stap je op de vrachtwagen of op de shovel’, zegt Reinier Fleuren, verantwoordelijk voor de handel en nauw betrokken bij de transportplanning. ‘Zo weet je wat er speelt. Hoog vanuit een torentje sturen past niet bij ons.’
Open en tijdig
Werkvloermentaliteit betekent overigens niet dat je zonder structuur kunt. Juist met acht eigenaren helpt het om dingen af te spreken en elkaar te blijven benaderen. Formeel waar het moet, informeel waar het kan. ‘We denken niet allemaal hetzelfde’, aldus Thomas. ‘Maar dat hoeft ook niet, zolang je elkaar blijft spreken.’
Terugkijkend op de geslaagde overdracht vat Maarten het traject tot slot kernachtig samen. ‘We gingen tijdig met elkaar in gesprek en waren open. Als je dat niet bent, kom je elkaar later alsnog tegen.’ En uiteindelijk blijft één factor doorslaggevend: het succes van een overdracht staat of valt met de betrokken mensen met wie je samenwerkt. Ook dat zit bij Fleuren Groep wel goed.
Dit artikel is gepubliceerd in HUB, het ledenblad van TLN. Tekst: Baart Koster / Beeld: Fleuren Groep
