Vooruitblik Europese Verkiezingen

Op 6 juni 2024 gaat Nederland naar de stembus voor de verkiezingen voor het nieuwe Europees parlement. In de aanloop naar deze verkiezingen heeft TLN het afgelopen jaar de belangen van de logistieke sector bij de politieke partijen onder de aandacht gebracht, en de politiek heeft naar ons geluisterd.

TLN heeft met haar verkiezingsmanifest aandacht gevraagd voor de doelstellingen en ambities van een bedrijvige, duurzame en toekomstbestendige transport- en logistieke sector. Veel van de besproken thema’s zijn terug te vinden in de verkiezingsprogramma’s van de verschillende partijen.

Vanuit de breedte bekeken, mogen we erg tevreden zijn met de veelal genuanceerde blik die de politiek heeft van onze sector en de uitdagingen waar wij voor staan. Partijen hebben dit jaar veel van de voor onze sector belangrijke thema’s in hun programma’s opgenomen, in sommige gevallen duidelijk met ons verkiezingsmanifest in het achterhoofd.

De meeste partijen zien het belang van het goederenvervoer en de kansen voor de ambitieuze, duurzame en efficiënte sector nu én in de toekomst. De transport- en logistieke sector wordt alom erkend als drijvende kracht voor Europese en Nederlandse welvaart. Om de doelstellingen van de afgelopen zittingsperiode te bereiken en om de uitdagingen die er nu nog liggen op te lossen moet er nog veel werk gedaan worden, en de politiek ziet de eigen rol hierin.

Duurzaamheid

Netcongestie en laadcapaciteit komt in bijna alle verkiezingsprogramma’s terug. Zo wil D66 bijvoorbeeld meer publiek geld investeren in de aanpak van netcongestie en de verzwaring van stroomnetwerken. Ook pleiten ze voor meer openbare laadpalen met krachtstroom voor vrachtwagens. Ook bijvoorbeeld BBB steunt de uitrol van elektrische laadinfrastructuur. BBB is echter kritischer op de snelle uitbreiding van waterstofinfrastructuur voor wegtransport, met het oog op de veel hogere kosten vergeleken met bijvoorbeeld verduurzaming door elektrificatie of bijmenging van biobrandstoffen. Er zijn meer kritische geluiden over de inzet van waterstof. Zo stelt GroenLinks-PvdA dat de productie van groene waterstof wel voorwaardelijk gestimuleerd wordt, maar dat voor het gebruik wel een waterstofladder gaat gelden: toepassingen waar (nog) geen duurzaam alternatief voor bestaat krijgen voorrang.

De uitbreiding van ETSII (het emissiehandelssysteem voor onder andere transport) wordt door meerdere partijen omarmd. Zo pleiten onder andere VVD, NSC en D66 voor een uitbreiding van ETSII. Bijvoorbeeld luchtvaart tussen de EU en derde landen en de binnenvaart zouden hieronder moeten gaan vallen. BBB en SP zijn beiden tegen ETSII. BBB is kritisch op de complexiteit die het systeem meebrengt voor kleinere bedrijven. SP is kritisch op het vermarkten van emissies en ziet liever een CO2-belasting waar ook luchtvaart en scheepvaart onder vallen.

Over het einde van de verbrandingsmotor voor de nieuwe vrachtwagens gaan er verschillende geluiden op. Zo wil GroenLinks-PvdA dat vanaf 2040 nieuwe vrachtwagens uitstootvrij zijn. D66 gaat zelfs voor 2035. BBB ziet juist liever voorlopig een technologieneutraal beleid, met meer opties voor de verschillende smaken van duurzamer en schoner transport. Hier hoort volgens BBB de inzet van biobrandstoffen bij.

Bereikbaarheid en de keten

Multimodaal transport en de infrastructurele uitdagingen staan bij de verschillende partijen duidelijk hoog op de agenda. Met name spoor- en vaarverbindingen komen veel terug in de verschillende verkiezingsprogramma’s. Zo pleit D66 voor uitbreiding van de capaciteit van het Europese spoornet. Hier moeten Europese standaarden voor bijvoorbeeld veiligheid en spoorbreedte aan bijdragen. CDA ziet extra investeringen in knooppunten tussen weg, water en spoor op het Trans-Europese Transportnetwerk (TEN-T) als manier om goederenvervoer per trein en per schip te faciliteren en te stimuleren en zo het wegennet te ontlasten.

BBB pleit voor een uitbreiding van Europese spoorweginfrastructuur. Ook moeten volgens BBB de verschillende Europese spoorwegverbindingen beter op elkaar aan worden gesloten. Daarnaast pleit BBB ook voor harmonisering van regels rondom beladingslimieten, milieustickers en LZV’s als manier om de sector efficiënter en eerlijker te maken. Hier hoort ook voldoende handhaving van deze regels bij. CDA stelt een vergelijkbare harmonisering op het gebied van milieustickers en tolvignetten voor.

Arbeid

Arbeidsomstandigheden en platformwerk krijgen veel aandacht in de verschillende verkiezingsprogramma’s. Zo pleit GroenLinks-PvdA voor wetgeving die goede en veilige werkomstandigheden verzekert voor mensen werkzaam in de transportsector. VVD stipt dit ook aan in hun programma en pleit voor goede verzorgingsplaatsen. Bij het verzorgen van goede arbeidsomstandigheden speelt ook handhaving van regelgeving een rol, wat bijvoorbeeld BBB onderstreept in hun programma.

Platformwerk kan in de komende zittingsperiode zeer waarschijnlijk regulering verwachten. Meerdere partijen hebben in hun programma een paragraaf hierover opgenomen. Onder meer GroenLinks-PvdA, D66 en CDA pleiten voor regulering van platformwerk en schijnzelfstandigheid, met onder meer toegang tot sociale rechten en een eerlijke prijs voor platformwerkers. D66 pleit daarnaast ook voor het bestrijden van open vacatures in tekortsectoren, door mensen zonder baan of in onzekere posities te begeleiden naar werk in deze sectoren.

Stemmen!

Er liggen veel plannen klaar, maar er moet nog veel gebeuren voordat de verschillende partijen kunnen gaan werken aan de uitvoering hiervan. De politieke partijen uit de andere lidstaten hebben natuurlijk ook eigen plannen, er moet nog een Europese Commissie aangenomen worden en ook de regeringen van de lidstaten hebben eigen behoeftes. Over het proces in Brussel houdt TLN je uiteraard op de hoogte en op alle belangrijke momenten zal TLN aanwezig zijn om vanuit de sector input te leveren en onze belangen aan te duiden. Maar stap voor stap, de blik richt zich nu op donderdag 6 juni. Nederland mag 31 van de 720 zetels van het Europees Parlement vullen. Laat je stem gelden en ga naar de stembus!

Meer weten?

Contact de expert

Mick Evers

Adviseur Public Affairs