Je kunt met een niet ZE-bestelauto of vrachtauto in een ZE-zone rijden als je onder de overgangsregeling valt, of een vrijstelling of een ontheffing hebt. Vrijstellingen worden aan de hand van kenmerken als voertuigtype, emissieklasse, carrosseriecode en DET (datum eerste toelating) op basis van het kenteken afgegeven. Dat proces verloopt automatisch, daar hoef je niets voor te doen. Informatie over de overgangsregeling en de vrijgestelde voertuigen vind je op Toegangsregels - Op weg naar ZES. Ontheffingen moeten via het Centraal Loket van de RDW worden aangevraagd. Daar zijn kosten aan verbonden. Via de link Zero emissie | RDW kun je controleren of jouw voertuig de ZE-zone in mag en tot wanneer.
Centraal Loket: één portaal met verschillende soorten ontheffingen
Er zijn verschillende loketten op de RDW-site om een ontheffing aan te vragen. Bijvoorbeeld als er sprake is van lange levertijd van een ZE-voertuig, bedrijfseconomische omstandigheden, niet kunnen laden vanwege netcongestie, enz. Een belangrijke groep is bestaande of nieuwe voertuigen waarvoor (nog) geen ZE-variant leverbaar is. Voor deze groep is er het loket ‘niet uitstootvrij leverbaar’. In dit artikel zoomen we hier verder op in.
Langere geldigheidstermijn
Eerder hebben we bericht dat nieuw aangeschafte voertuigen die aan de drempelwaarden voldoen afhankelijk van de uitvoering een maximale ontheffing van 7 of 10 jaar (bestelauto’s) en 10 of 13 jaar (vrachtauto’s) krijgen. Voorheen was dit nog beperkt tot 1-1-2030. Voor bestaande voertuigen, die al langer in gebruik zijn, is de ontheffing één jaar geldig. Verlengen kan, maar dan vindt beoordeling plaats op basis van de dan geldende drempelwaarden, en dat is dus afhankelijk van de technische ontwikkelingen.
Verschillende bedrijven hebben in 2025 voor nieuwe voertuigen ontheffingen aangevraagd, maar deze blijken slechts geldig te zijn tot 1-1-2030. Op grond van de beleidsregels die in 2025 nog golden hanteert RDW de langere geldigheid die in de tabel staat alleen voor aanvragen vanaf 1-1-2026. TLN staat erop dat ook aangevraagde ontheffingen voor nieuwe voertuigen uit 2025 met een geldigheid tot 1-1-2030 de langere geldigheidstermijn krijgen. Achter de schermen wordt druk gewerkt aan een oplossing.
Vraag tijdig toezeggingsbrief aan
Bij aankoop van een nieuw voertuig is het belangrijk dat de ontheffing binnen een redelijke termijn na kentekening en tenaamstelling wordt aangevraagd. Anders loop je het risico dat het voertuig als bestaand voertuig wordt beschouwd. Dat betekent dat de ontheffing in plaats van maximaal 13 jaar maar voor één jaar geldig is. Als redelijke termijn wordt een periode van ten hoogste 2 maanden tussen moment van eerste tenaamstelling (DET) en aanvraagdatum van de ontheffing gehanteerd. Als er goede argumenten zijn waarom het langer heeft geduurd, kan RDW hiervan afwijken. Het advies is om bij overweging van aanschaf van een nieuw voertuig de aanvraag al te doen op basis van de offerte, dus voordat er een kenteken is afgegeven. Het online aanvraagsysteem biedt die mogelijkheid. RDW zal bij goedkeuring een toezeggingsbrief overleggen. Op basis van die toezegging kan na kentekening en tenaamstelling van het voertuig een ontheffing worden aangevraagd. Afhankelijk van het type voertuig is deze ontheffing dan maximaal 7, 10 of 13 jaar na DET geldig. Zowel bij de aanvraag voor de toezeggingsbrief als bij de uiteindelijke ontheffingaanvraag vindt controle plaats of wordt voldaan aan de ontheffingvoorwaarden die golden op het moment van aanvraag van de toezeggingsbrief.
Bijzondere voertuigen
Voor nieuw aangeschafte voertuigen die niet aan de drempelvoorwaarden voor ‘niet uitstootvrij leverbaar’ voldoen, is er de mogelijkheid ontheffing aan te vragen via het loket ‘bijzondere voertuigen’. Het gaat hier om voertuigen met een speciale carrosseriecode voor bijvoorbeeld inzet als betonmixer, rioolzuiger, kraanwagen, mobiele kraan of vrachtauto’s voor exceptioneel transport of met een laadkraan zwaarder dan 35 tonmeter. Voor voertuigen met een carrosseriecode op het kentekenbewijs wordt automatisch een vrijstelling afgegeven voor 13 jaar na DET of tot maximaal 1-1-2030. Voor overige bijzondere voertuigen moet je ontheffing aanvragen. Deze geldt ook maximaal tot 1-1-2030.
Problemen voorkomen
Bij de aanvraag van een ontheffing voor een nieuw gekentekend voertuig in de categorie ‘niet uitstootvrij leverbaar’ heeft een aantal eigenaren bericht gehad dat het voertuig vrijgesteld is tot 1-1-2030 en dat er geen ontheffing nodig is. Het gaat hier om de wettelijk vrijgestelde voertuigen met een carrosseriecode (bijv. code 26 voor kraanwagen). Sommige vrijgestelde voertuigen voldoen ook aan de voorwaarden voor de ontheffing ‘niet-uitstootvrij leverbaar’ en zouden daarom aanspraak maken op een (langere) ontheffing. Een ontheffing kan echter pas ingaan na afloop van de vrijstellingsperiode.
Bij nieuwaanschaf van deze tot 2030 vrijgestelde voertuigen is daarom het advies vooraf te onderzoeken of het vrijgestelde voertuig aanspraak kan maken op een ontheffing ‘niet uitstootvrij leverbaar’, en dan in ieder geval een toezeggingsbrief aan te vragen. Dit voorkomt dat als je eind 2029 begin 2030 een aanvraag doet voor een ontheffing ‘niet-uitstootvrij leverbaar’, deze voertuigen dan als bestaand voertuig en volgens de dan geldende (strengere) drempelwaarden beoordeeld worden. Met de toezeggingsbrief kun je na het aflopen van de vrijstelling de ontheffing ‘niet uitstootvrij leverbaar’ aanvragen, gebaseerd op de maximale ontheffing periode (7, 10 of 13 jaar na DET) voor nieuwe voertuigen. Voor vrijgestelde voertuigen waarvan de ontheffingsaanvraag is afgewezen (en die dus vrijstelling hebben tot 1-1-2030 in plaats van ontheffing voor 7 tot 13 jaar) wordt nog naar een oplossing gezocht.
Drempelwaarden aanpassen
Bij het bestuderen van de lijst met drempelwaarden voor ‘niet uitstootvrij leverbaar’ is het belangrijk te weten dat deze lijst ieder half jaar wordt herzien (op 1 januari en op 1 juli). Op het moment dat twee fabrikanten een voertuig in een bepaalde ZE-uitvoering kunnen leveren, worden de drempelwaarden hierop aangepast. Het moment van aanvraag is bepalend welke eisen van toepassing zijn. De nieuwe lijst wordt telkens een maand voor de ingangsdatum bekend gemaakt.
Bedenk ook dat ontheffingen voor nieuwe voertuigen alleen worden afgegeven als het aantoonbaar gaat om vervanging van een vergelijkbaar bestaand voertuig, uitbreiding van het wagenpark of de start van een nieuw bedrijf.