Afval

Het beheer van afvalstoffen start bij het ontstaan en gaat via inzameling en transport uiteindelijk naar de eindverwerking. Voor het inzamelen en transporteren van afvalstoffen, is diverse regelgeving van toepassing, zowel nationaal als internationaal.

Wetgeving nationaal

Begeleidingsbrief

Voor het nationaal vervoer van losgestorte goederen is er geen verplichting voor een vrachtbrief, tenzij het om afvalstoffen gaat. Hiervoor is een speciale begeleidingsbrief voor afvalstoffen verplicht. Hoewel de wet aangeeft dat dat een papieren versie moet zijn, is ontheffing mogelijk voor een digitale versie. Deze ontheffing moet worden aangevraagd bij het LMA (Landelijk Meldpunt Afvalstoffen). Wil je ook dat de gegevens op de brief op elektronische wijze worden uitgewisseld met andere schakels in de keten, is er een Open IT standaard ontwikkeld, de Elektronische Begeleidingsbrief Afvalstoffen (EBA), beheerd door www.sutc.nl. 

Ieder bedrijf dat afvalstoffen inzamelt, transporteert, hierin bemiddelt of handelt moet geregistreerd zijn op de zogenaamde VIHB-lijst. Deze lijst wordt beheerd door de NIWO. Voor bedrijven die afvalstoffen op hun locatie ontvangen voor opslag, overslag of verwerking geldt een meldingsplicht. Maandelijks moeten alle ontvangen vrachten gemeld worden bij het LMA. 

Meer informatie over wie zich hiermee bezighoudt? Bekijk de pagina van de deelmarkt afvalstoffentransport.

Wetgeving internationaal

Er zijn in principe geen open grenzen in de EU, en daarbuiten, voor het vervoer van afvalstoffen. De verordening die het grensoverschrijdend vervoer van afval regelt is de EVOA. Deze verordening kent voor ongevaarlijk afval dat nuttig wordt toegepast een simpele procedure (voorgeschreven documentatie) en voor gevaarlijke afval een aparte kennisgevingsprocedure, waarbij explicitiet toestemming moet worden verleend door alle betrokken landen. Daarnaast kan het zijn dat iedere EU-lidstaat nog aanvullende regels stelt voor het transport binnen de landsgrenzen, vergelijkbaar met onze nationale VIHB-registratie. Van de meest relevante landen hebben wij op de verdiepingspagina’s hieronder specifieke en actuele informatie staan. Meer weten over internationaal afvalstoffentransport? Bekijk de landeninformatie pagina

Wijzigingen EVOA 

Ook groene-lijstafval moet straks digitaal worden gemeld
Vanaf 21 mei 2026 verandert de manier waarop internationaal afvaltransport wordt gemeld. Bedrijven moeten dan gebruikmaken van het Digital Waste Shipment System (DIWASS). Dit is het nieuwe digitale meldsysteem van de Europese Commissie (EC). Deze wijziging vloeit voort uit de herziene EVOA (Europese Verordening Overbrenging Afvalstoffen). Deze verordening regelt het transport van afvalstoffen over landsgrenzen.

Wat verandert er?
Vanaf 21 mei 2026 moet DIWASS worden gebruikt voor:

• Het indienen van kennisgevingen voor afvaltransport (dit kan dan niet meer via MijnILT of de DNA-tool).
• Het ontvangen van besluiten van bevoegde autoriteiten.
• Het melden van transporten die onder een verleende kennisgeving vallen.
• Het melden van transporten van afvalstoffen die vallen onder Bijlage VII (de zogenoemde groene lijst).

Vooral dit laatste is een belangrijke wijziging. Op dit moment mogen groene-lijstafvalstoffen – mits voorzien van het bekende Bijlage VII-document – zonder voorafgaande melding de grens over. Vanaf mei 2026 moet ook dit transport digitaal worden gemeld via DIWASS.

Eenmalige registratie verplicht
Elk bedrijf dat betrokken is bij EVOA-transporten moet zich eenmalig registreren in DIWASS. Dit geldt voor:

• De kennisgever (degene die het transport meldt)
• De producent van het afval
• De vervoerder
• De ontvanger
• De verwerker
• Een eventuele derde verwerker

Voor registratie is een EU-account nodig. Bedrijven kunnen naar verwachting in het voorjaar van 2026 (waarschijnlijk vanaf april) hun registratie aanvragen. Bij de aanvraag moeten onder meer de volgende gegevens worden ingevuld:

• Handelsnaam zoals geregistreerd bij de Kamer van Koophandel (KVK)
• Adres van de hoofdvestiging
• KVK-nummer en vestigingsnummer
• EORI-nummer (Economic Operators Registration and Identification), indien aanwezig

Rol van de ILT
Na indiening wordt de aanvraag in DIWASS voorgelegd aan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). De ILT is in Nederland de bevoegde autoriteit voor EVOA-transporten. Binnen vijf werkdagen:

• keurt de ILT de aanvraag goed,
• stelt de ILT aanvullende vragen, of
• wijst de ILT de aanvraag af.

Medewerkers toevoegen
Na goedkeuring kan het bedrijf zelf medewerkers toevoegen in DIWASS. De ILT doet dit niet. Elke medewerker moet een eigen EU-account hebben. Met dat account kan de medewerker een verzoek indienen om aan het bedrijf te worden gekoppeld. Het bedrijf kan vervolgens zelf toegang verlenen. Een persoon kan in DIWASS meerdere bedrijven vertegenwoordigen. Dit betekent dat één gebruiker namens verschillende ondernemingen kan werken in het systeem.

Technische koppeling en instructies
In het voorjaar van 2026 worden werkinstructies gepubliceerd waarin stap voor stap wordt uitgelegd hoe bedrijven een account aanvragen en DIWASS gebruiken. Voor bedrijven die een automatische koppeling willen maken tussen hun eigen systeem en DIWASS via een API (Application Programming Interface), heeft de Europese Commissie de technische specificaties gepubliceerd op haar website. Daarnaast stelt de Europese Commissie introductievideo’s beschikbaar. Voor Nederlandse bedrijven beoordeelt de ILT de aanvragen en verleent zij toestemming.

Meer informatie
Bedrijven wordt geadviseerd de website van de ILT over de herziene EVOA goed in de gaten te houden. TLN zal haar leden via nieuwsbrieven tijdig blijven informeren over verdere ontwikkelingen en praktische aandachtspunten.